Meer veiligheid op kruispunten
Neem nu de verkeerssituatie waarbij een automobilist op een kruispunt naar vlinks wil afdraaien. De automobilist moet rekening houden met het achteropkomend verkeer en hij moet ook voorrang geven aan wie van rechts komt. Bovendien moet hij het tegenliggend verkeer doorlaten én dan nog oog hebben voor de voetgangers die de rijbaan oversteken die hij zelf wil inslaan. Wanneer hij dan op een bepaald moment meent dat de kust veilig is en hij begint af te draaien, kan hij nog verrast worden door een fietser die vanop het fietspad tussen geparkeerde wagens en het trottoir opduikt op het kruispunt. Mogelijke ongevallen kunnen hier vermeden worden door de inrichting zelf van het kruispunt duidelijker te maken en zo de taak van de automobilist te vergemakkelijken.
Welke methoden bestaan er om het verkeer op kruispunten veiliger te laten verlopen? Wij vroegen het aan Jean-Pierre Van de Winckel, specialist verkeerssignalisatie bij de afdeling Veiligheid en Wegverkeer van het Onderzoekscentrum voor de Wegenbouw. Van de Winckel : “Op kruispunten zonder verkeerslichten komen de weggebruikers tegelijkertijd vanuit alle richtingen het kruispunt opgereden en kunnen er om het even welke richting inslaan. Wie door mag rijden en wie moet stoppen, wordt uitsluitend bepaald aan de hand van de voorrangsregels. Op eenvoudige kruispunten met niet al te veel verkeer, lukt dit aardig.
Maar op meer complexe kruispunten met druk verkeer is dit niet haalbaar. Daar kan de overheid ingrijpen om het aantal mogelijke conflictpunten te verminderen door de verschillende verkeersstromen te scheiden. De klassieke driekleurige verkeerslichten met twee fasen zijn op zich reeds een eerste stap naar het beveiligen van de kruispunten. Daardoor worden namelijk twee verkeersstromen apart op het kruispunt toegelaten. De kans op conflicten - aanrijdingen zeg maar - wordt daardoor al aanzienlijk verminderd.
Een stap verder zijn de conflictvrije verkeerslichten. Dit kunnen de klassieke verkeerslichten zijn, aangevuld met lichten in pijlvorm waarmee een aparte fase wordt voorzien voor het naar links afdraaiend verkeer. Meteen wordt ook het risico van aanrijdingen met tegenliggers zo goed als uitgesloten. Om ook het risico te weren van aanrijdingen tussen naar rechts afslaande voertuigen en voetgangers en fietsers die rechtdoor rijden of gaan, kan eventueel ook het rechts afslaan in een aparte fase toegelaten worden, of kan een apart fase worden voorzien waarbij alle rijrichtingen rood hebben en enkel fietsers en voetgangers in alle richtingen het kruispunt mogen oversteken.
Het grote nadeel van conflictvrije kruispunten is het effect ervan op de doorstroming. Onderzoek heeft uitgewezen dat aan kruispunten met “conflictvrije verkeerslichten” (4 fasen) de wachttijden systematisch hoger zijn dan aan rotondes. Rotondes hebben bijna altijd een grotere verkeerscapaciteit;
ze garanderen een betere doorstroming van het verkeer en tegelijkertijd zorgen ze voor een vermindering van het aantal conflictpunten. Nochtans kan niet systematisch voor rotondes gekozen worden in plaats van voor conflictvrije kruispunten. Voor rotondes is immers voldoende ruimte nodig, ruimte die zeker niet altijd voorhanden is. Ook blijft op rotondes het probleem bestaan van de beveiliging van fietsers en voetgangers.”
