​Je draait de sleutel om of drukt op de startknop. In plaats van een aanslaande motor hoor je alleen een aarzelend geluid. Of helemaal niets. De eerste koude ochtend van het jaar is voor heel wat autobatterijen het moment waarop ze door de knieën gaan. Bij Touring kennen we het fenomeen: we gaan jaarlijks meer dan 90.000 keer de baan op om batterijpannes te verhelpen.

Dat je motor niet aanslaat, heeft een eenvoudige reden. Bij lage temperaturen kan een klassieke autobatterij (loodzuurbatterij) namelijk minder vermogen leveren. Tegelijk heeft een koude verbrandingsmotor net méér energie nodig om te starten. Een batterij die tijdens de zomer nog probleemloos leek te werken, kan daardoor bij vriesweer plots tekortschieten.

Waarom valt een autobatterij vooral in de winter uit?

De slijtage begint vaak al maanden eerder. Hoge zomertemperaturen versnellen de veroudering van een loodzuurbatterij. Bij warm weer merk je dat meestal niet: de motor start gemakkelijker en je autobatterij heeft nog voldoende reserve.

Pieter Musiaux, technical consultant bij Touring: “Maar zodra het kouder wordt, krijgt de batterij het moeilijker. De chemische reacties verlopen moeilijker en de interne weerstand neemt toe, waardoor ze minder stroom kan leveren. Tegelijk wordt de motorolie, vooral bij oudere wagens, dikker. En juist dan heeft de startmotor meer stroom nodig om de motor rond te draaien.”

Kortom, winterkou maakt een gezonde autobatterij dus niet zomaar defect. Ze brengt vooral aan het licht dat de batterij al verzwakt was.

Hoe merk je dat je autobatterij verzwakt?

Een autobatterij valt niet altijd plots uit. Vaak merk je vooraf al dat ze minder goed werkt.

Dit zijn typische symptomen: de motor start moeizamer, de verlichting dimt tijdens het starten of het start-stopsysteem schakelt minder vaak in. Ook onverwachte foutmeldingen na het starten kunnen wijzen op een te lage boordspanning.

Die signalen betekenen niet meteen dat de batterij defect is. De oorzaak kan ook bij de alternator (soms ook dynamo genoemd), slechte elektrische contacten of een sluipverbruiker liggen. Een batterijtest geeft meer inzicht in de toestand van de batterij dan een spanningsmeting alleen. Daarom werken onze wegenwachters met gespecialiseerde apparatuur (foto onder).

Pieter Musiaux: “Dat klopt, wij doen namelijk een digitale meting met een speciaal diagnosetoestel. Via onze tablet geven onze wegenwachters alle nodige specificaties in zodat ze dieper kunnen kijken naar de staat van de batterij. Voor de klant levert dat een gedetailleerd rapport op waaruit hij kan afleiden wat de werkelijke ‘state of health’ van de batterij is. Een tweede test gaat nog dieper en verloopt via de zogeheten OBD-poort. Op die manier kunnen we ook kijken hoe het gesteld is met de startmotor.”

​Goed om weten: je kan ons contacteren van zodra er (start)problemen optreden of je het gevoel krijgt dat er iets fout is met je autobatterij. Je hoeft dus niet te wachten tot je auto niet meer start!

Wie een beetje handig is, kan een autobatterij zelf vervangen. Bij recente auto’s met een batterijmanagementsysteem laat je dat echter beter over aan een professional. Soms moet de nieuwe batterij elektronisch worden geregistreerd of ingeleerd. Bovendien is het belangrijk dat de vervangbatterij geschikt is voor het laad- en start-stopsysteem van de auto.

Check dus vooraf of je auto zo’n batterijmanagementsysteem (BMS) heeft voor je zelf aan de slag gaat. Onze wegenwachters zijn overigens niet alleen uitgerust met de nieuwste meetapparatuur, ze beschikken ook over de nodige ervaring om je probleem ter plaatse op te lossen. Touring heeft maar liefst 12 verschillende batterijtypes op voorraad en de wegenwachters hebben er gemiddeld een achttal bij. Bel ons op tijd zodat je pannes kunt voorkomen.

Tip: is je autobatterij al wat ouder en maak je vooral korte ritten? Laat ze dan vóór de winter controleren.

Waarom zijn korte ritten zo belastend?

De startmotor vraagt in enkele seconden veel stroom. De energie die daarbij uit de autobatterij wordt gehaald, moet tijdens het rijden weer worden aangevuld.

Pieter Musiaux: “Met korte winterritten lukt dat niet altijd. Want ook de verlichting, ventilatie, achterruit- en spiegelverwarming en eventueel stoelverwarming verbruiken stroom. Bij moderne auto’s bepaalt het energiemanagement bovendien wanneer en hoeveel de alternator de batterij bijlaadt. Een vaste regel zoals ‘na 25 kilometer is de autobatterij weer vol’ bestaat dus vandaag niet meer.”

Samengevat: moderne auto’s berekenen zelf hoeveel vermogen ze teruggegeven aan de batterij, dus daar valt geen vaste regel aan vast te knopen. Is je autobatterij diep ontladen of heb je geregeld starthulp nodig? Dan volstaat een langere rit niet altijd. Laat bij terugkerende problemen de oorzaak controleren.

Autobatterij leeg, dus zelf aan de slag met startkabels?

Neen! Zelf je autobatterij opladen met startkabels is niet meer van deze tijd. Moderne auto’s hebben namelijk heel wat elektronica onder de kap en de minste vonk kan catastrofaal zijn. Ons advies is helder: laat het aan onze deskundige wegenwachters over.

Pieter Musiaux: “Elektronische componenten branden sneller door dan mensen denken. Bij de minste fout kunnen de kosten hoog oplopen waardoor de schade plots veel duurder wordt dan de interventie van de wegenwachter. Ga dus vooral niet zelf aan de slag met startkabels.”

Wat is een druppellader en is die nuttig?

Staat een auto vaak weken of maanden stil, dan kan een slimme onderhoudslader – een zogeheten druppellader – nuttig zijn. Die houdt de accu geladen en beperkt het risico op diepe ontlading.

Let wel, een druppellader is enkel zinnig als je toegang hebt tot een stopcontact, lees: je beschikt over een oprit of een garage. Zie er evenwel op toe dat je de juiste druppellader aanschaft want ze zijn batterij-specifiek.

Tip: neem een foto van je batterij waarop alle relevantie informatie leesbaar is. Met die foto weten ze in de winkel welk type druppellader je nodig hebt.

Pieter Musiaux: “Het is belangrijk dat je de juiste druppellader koopt want het gebruik van een foute lader kan schadelijk zijn voor je batterij. Overigens vind ik de term misleidend want zo’n ‘druppelaar’ laadt - afhankelijk van het type - je batterij niet op; zo’n toestel houdt je batterij eerder op peil. Het toestel zorgt er dus voor dat je batterij niet ontlaadt noch overlaadt.”

Veelgestelde vragen over de autobatterij

Hoe lang gaat een autobatterij mee?

Daar bestaat geen vaste termijn voor. Klimaat, gebruik, accutype en het aantal diepe ontladingen spelen allemaal een rol. Begint een accu na enkele jaren merkbaar de startmotor trager te starten, dan is een test vóór de winter verstandig.

Kan ik met een elektrische auto starthulp geven?

Alleen als de fabrikant dat expliciet toestaat. Een EV heeft wel een 12V-batterij, maar die is niet altijd geschikt om de startmotor van een andere auto van stroom te voorzien.

De auto start na een dag opnieuw niet. Wat nu?

Dan is er waarschijnlijk meer aan de hand dan één toevallige ontlading. Laat de autobatterij en het laadsysteem controleren door je wegenwachter.

Pieter Musiaux: “Ook een elektrische verbruiker die na het parkeren actief blijft, kan de batterij leegtrekken. Denk aan het handschoenenkastje dat open blijft staan of je koffer die niet goed vergrendeld is; de verlichting kan je batterij tijdens de nacht leegtrekken. Dat geldt bijvoorbeeld ook voor het geval je je parkeerlichten gebruikt.”

Kan ik zelf een autobatterij vervangen?

Wie een beetje handig is, kan een autobatterij zelf vervangen. Bij recente auto’s met een batterijmanagementsysteem laat je dat echter beter over aan een professional. Soms moet de nieuwe batterij elektronisch worden geregistreerd of ingeleerd. Bovendien is het belangrijk dat de vervangbatterij geschikt is voor het laad- en start-stopsysteem van de auto.

Check dus vooraf of je auto zo’n batterijmanagementsysteem (BMS) heeft voor je zelf aan de slag gaat.