Zodra de thermometer richting 7 °C zakt, duikt de bekende vraag weer op: tijd voor winterbanden? Alvast dit: in België zijn winterbanden niet algemeen verplicht. Toch kan de juiste bandenkeuze een groot verschil maken wanneer je vaak bij sneeuw en ijzel rijdt of in de winter naar het buitenland trekt. De beste keuze hangt daarom minder af van één getal op de thermometer dan van de manier waarop je je auto gebruikt.
Zijn winterbanden verplicht in België?
Neen. Voor personenwagens bestaat in België geen algemene winterbandenplicht. Je mag dus ook in januari met zomerbanden rijden zolang die aan de wettelijke voorschriften voldoen. Maar wettelijk toegestaan is niet altijd hetzelfde als de verstandigste keuze. Wie elke ochtend de baan op moet, regelmatig in de Ardennen rijdt of naar Duitsland, Luxemburg of de Alpen trekt, heeft andere behoeften dan iemand die bij sneeuw thuis kan werken.
Wat is het verschil tussen zomer-, winter- en all-seasonbanden?
Een zomerband is ontwikkeld voor droge en natte wegen bij milde tot warme temperaturen.
Een winterband combineert een andere rubbersamenstelling met een profiel dat speciaal is ontworpen voor winterse omstandigheden zoals sneeuw en smeltende sneeuw.
Een vierseizoenenband probeert dan weer de eigenschappen van beide te combineren.
Dat laatste klinkt als de perfecte oplossing, maar ook tussen all-seasonbanden onderling bestaan grote verschillen. Hetzelfde geldt voor winterbanden.
Kortom: de naam op de zijwand zegt dus minder dan de prestaties van het specifieke bandmodel.
En die bekende 7°C-regel dan?
Pieter Musiaux, technical consultant bij Touring: “Zie ze als een handige vuistregel, niet als een natuurwet. Een zomerband wordt heus niet onveilig wanneer de buitentemperatuur van 7,1 naar 6,9 °C zakt. En een winterband is niet automatisch beter op elke koude, droge of natte weg. Kijk vooral naar je eigen omstandigheden want er spelen veel factoren (zie onder ‘Wanneer zijn winterbanden voor een Belg interessant?’, n.v.d.r.). En bovenal: pas je rijstijl aan en hou voldoende afstand.”
Belangrijk om weten: rubbersamenstelling en profiel reageren anders op temperatuur. Bovendien neemt onder ongeveer die temperatuur de kans op typische winteromstandigheden toe. De 7°C-regel is dus vooral een praktisch moment om over een bandenwissel na te denken.
Wanneer zijn winterbanden voor een Belg interessant?
Vooral wanneer je niet kunt kiezen of je bij slecht winterweer rijdt of thuisblijft.
Denk daarbij aan wie:
- elke dag vroeg de baan op moet;
- geregeld in de Ardennen rijdt;
- veel kilometers maakt in Duitsland of Luxemburg;
- op wintersport gaat;
- ook bij sneeuw en ijzel mobiel moet blijven.
Gebruik je de auto weinig, vooral in Vlaanderen en kun je hem tijdens de zeldzame sneeuwdagen laten staan? Dan kunnen goede all-seasonbanden een logische oplossing zijn.
Hoeveel profiel heeft een winterband nodig?
In België bedraagt de wettelijke minimale profieldiepte voor personenwagenbanden 1,6 mm. Maar voor echt wintergebruik is alleen naar die grens kijken niet zo verstandig.
Pieter Musiaux: “Naarmate een band slijt, neemt zijn vermogen af om water, sneeuwpap en sneeuw af te voeren. Voor winterbanden wordt daarom vaak een profieldiepte van 4 mm als richtlijn gehanteerd. Dat betekent evenwel niet dat een winterband in België bij 3,9 mm plots illegaal wordt.”
Ga je naar het buitenland, controleer dan zeker de lokale regels. Sommige landen stellen tijdens wintergebruik hogere eisen.
Opgelet! Als je winterbanden laat monteren, vervang dan altijd alle vier de banden. Alleen winterbanden op de aangedreven wielen plaatsen, is ronduit gevaarlijk. Het verschil in grip tussen de voor- en achteras kan het rijgedrag ernstig verstoren, waardoor je auto minder stabiel en moeilijker controleerbaar wordt.
Kun je profieldiepte met een muntstuk meten?
Als snelle indicatie kan dat, maar verwacht er geen millimeterprecisie van. Weet dat een eenvoudige profieldieptemeter weinig kost en een veel duidelijker resultaat geeft. Meet op verschillende plaatsen en kijk meteen verder dan alleen de diepte. Fijne haarscheurtjes (door uitdroging), uitstulpingen, beschadigingen of opvallend ongelijkmatige slijtage zijn even belangrijk.
Wat betekent het 3PMSF-symbool op je winterband?
Je herkent het 3PMSF-symbool (voluit: Three-Peak Mountain Snowflake) aan een berg met drie toppen en een sneeuwvlok. Het symbool geeft aan dat deze winterbanden voldoen aan een gestandaardiseerde prestatiedrempel op sneeuw. En dat is belangrijk, want de oudere M+S-aanduiding alleen zegt veel minder over de geteste winterprestaties.
Maar ook 3PMSF is geen kwaliteitslabel voor alle omstandigheden. Twee winterbanden met hetzelfde symbool kunnen sterk verschillen op nat asfalt, sneeuw, droog wegdek of ijs. Onafhankelijke bandentests, zoals deze van onze collega’s van de Duitse automobilistenclub ADAC, zijn dus nuttig.
Zijn all-seasonbanden een goed idee in België?
Voor heel wat automobilisten wel. All-seasonbanden zijn vooral interessant wanneer je:
- niet extreem veel kilometers rijdt;
- hoofdzakelijk in België onderweg bent;
- bij uitzonderlijk slecht weer niet per se moet vertrekken;
- geen twee aparte bandensets wilt.
Wie vaak naar berggebieden rijdt of ook bij zwaar winterweer maximale tractie wil, heeft meer aan een echte winterband.
Omgekeerd blijft een zomerband voor wie veel kilometers maakt bij warm weer doorgaans de sterkste keuze in de zomer. Er bestaat dus geen band die voor iedere automobilist de beste is.
Waarom daalt de bandenspanning in de winter?
Omdat lucht reageert op temperatuur. Wanneer het kouder wordt, daalt ook de druk in de band. Als praktische vuistregel kun je rekenen op ongeveer 0,1 bar per 10 °C temperatuurverschil.
Pieter Musiaux: “Controleer de spanning daarom geregeld bij koude banden. Voeg niet zomaar extra druk toe ‘omdat het winter is’. Gebruik de waarde die de constructeur voorschrijft voor jouw auto en belading. En opgelet als je vanuit ons (koude) land richting zomerse temperaturen rijdt; een extra controle is dan aangewezen want desgevallend moet je de bandendruk verlagen.”
Zijn winterbanden verplicht in Duitsland?
Bij winterse omstandigheden wel. Duitsland heeft evenwel geen vaste kalenderperiode waarin iedereen winterbanden moet monteren. De verplichting geldt wanneer er sprake is van onder meer sneeuw, sneeuwmodder, rijm of ijzel.
De banden moeten dan het Alpine- of 3PMSF-symbool dragen. De populaire regel ‘Oktober bis Ostern’ — van oktober tot Pasen — is dus een geheugensteuntje, geen wettelijke termijn.
En de situatie in Frankrijk?
In bepaalde bergzones geldt tussen 1 november en 31 maart een winteruitrustingsplicht. Daar moet je beschikken over geschikte 3PMSF-banden of goedgekeurde sneeuwkettingen of sneeuwsokken voor de aangedreven wielen.
De zones worden met verkeersborden aangeduid.
Belangrijk: ga je naar de Franse Alpen, Pyreneeën, Jura, Vogezen of andere betrokken berggebieden, controleer de actuele voorschriften vóór vertrek.
En in Luxemburg?
Luxemburg werkt net als Duitsland met een situatiegebonden verplichting. Bij winterse wegomstandigheden moeten auto’s geschikte winterbanden hebben. Opgelet: dat geldt ook voor auto’s met een Belgische nummerplaat. Wie regelmatig naar Luxemburg rijdt, houdt daar dus best rekening mee bij de bandenkeuze.
Mag je met all-seasonbanden naar Duitsland of Frankrijk?
Dat kan, op voorwaarde dat de banden voldoen aan de daar geldende wintervoorschriften. Kijk dus niet alleen naar de woorden ‘all season’, maar vooral naar de vereiste markering, zoals 3PMSF. Controleer voor vertrek altijd de actuele regelgeving van je bestemming én van de landen waar je doorheen rijdt.
