De 9 eilandjes van de Azoren moeten het voornamelijk hebben van hun ongerepte natuur en vulkanische looks. Maar er is meer. We duiken in de geschiedenis en culinaire erfenis van Terceira en São Miguel, de twee dichtst bevolkte eilanden van de archipel. Welkom in het Aards Paradijs.
De Azoren, de autonome eilandengroep van Portugal midden in de Atlantische Oceaan, bestaan uit negen vulkanische eilanden. Ze bevinden zich op zo’n 1.500 kilometer van het Europese vasteland en combineren Portugese tradities met een uitgesproken eilandcultuur. Op deze plek is elke toerist ver van huis, kijk maar eens op een wereldkaart.
De specerijenroute
Door hun strategische ligging waren de Azoren eeuwenlang een belangrijke tussenstop op trans-Atlantische routes, wat hun ontwikkeling en internationale karakter mee heeft bepaald. Voor meer context spoelen we terug naar 1498, het jaar waarin Vasco da Gama als eerste Europeaan India bereikte via de zeeroute rond Kaap de Goede Hoop. Deze doorbraak gaf Portugal een monopolie op de specerijenhandel en maakte van het land in korte tijd een wereldmacht. Het logistieke rustpunt op die route bevond zich op de Azoren. Deze rijke erfenis kan je ter plaatse nog altijd zien en voelen, maar ook proeven. Zo gaat men in de keuken op Terceira kwistig om met kaneel, kruidnagel en peper, zowel in hartige als zoete specialiteiten.
De indrukwekkende landschappen van de Azoren
De eilanden staan bij toeristen bekend om de combinatie van indrukwekkende landschappen, thermische bronnen, wandelroutes en een authentieke Portugese cultuur. Wat ze extra aanlokkelijk maakt, is dat ze overwegend ongerept zijn – ruim 10% van het gebied is zelfs beschermd natuurreservaat.
Elk eiland heeft overigens zijn eigen karakter: São Miguel met zijn bekende warmwaterbronnen en kratermeren, Pico met zijn Unesco-wijngaarden en de hoogste berg van Portugal (2.351 m), en Terceira met zijn rijke historische erfgoed. Ook qua uitzicht wijkt de archipel af van de klassieke Europese bestemmingen. Je vindt er onder meer zwarte lavastranden, kratermeren in de tinten groen en blauw, en glooiende akkers die afgebakend worden door eeuwenoude muurtjes van lavasteen. Kortom, door hun vulkanische oorsprong biedt de eilandengroep een landschap dat je nergens anders in Europa aantreft.
Daarnaast hebben de eilanden ook het klimaat mee. Het wordt er nooit echt koud of ondraaglijk warm. Opmerkelijk zijn de vele microklimaten die zorgen voor een unieke mix van Europese en tropische vegetatie, met diverse ecosystemen waar je zeldzame soorten aantreft, zoals de Azorengoudvink en verschillende endemische planten. Toegegeven, het weer kan er onaangekondigd en razendsnel omslaan – de locals zeggen niet voor niets dat je er ‘vier seizoenen op één dag’ kan beleven. Maar diezelfde inwoners liggen daar niet wakker van en ook als toerist went dat grillige vierseizoenenweer best snel.
Grootste eiland: São Miguel
Als grootste eiland en belangrijkste toegangspoort tot de Azoren biedt São Miguel een indrukwekkende mix aan bezienswaardigheden. Je vindt er tientallen wandelroutes, de oudste theeplantages van Europa en de beroemde tweelingmeren van Sete Cidades. Het is pas ter plaatse dat het ons begint te dagen: waar hebben we die meren eerder gezien? Op pagina 16 van ‘Het Statige Standbeeld’ (Suske en Wiske album 174 uit 1979), zo blijkt. Volgens deze strip bevindt Atlantis zich op die plek, een legende die ook op de archipel de ronde doet.
We aanschouwen de meren vanaf de vulkaanrand, want we bevinden ons in een zogeheten caldera, een immense komvorige krater die ontstaat wanneer een vulkaan na een uitbarsting instort. Van de Sete Cidades worden we stil. Niet alleen vanop afstand, maar ook als we dwars door de tropische vegetatie afdalen tot op de bodem van de caldera. “Dit is het Aards Paradijs”, zuchten we, en die uitspraak tovert een gelukzalige glimlach op het gezicht van onze gids.
Eveneens op het eiland – en zo mogelijk nog indrukwekkender – is Lagoa das Furnas, een ander kratermeer. Om ons heen imponeert de jungle in vijftig tinten groen, maar ondergronds rommelt het, letterlijk. We bevinden ons in een actieve vulkaan en dat merken we aan de zwaveldampen die her en der uit de bodem ontsnappen. Er zijn thermische baden waarin je kan zwemmen en er wordt zelfs ‘ondergronds’ gekookt. Check de Cozida das Furnas, een bonte hutsepot van vlees en groenten die in een afgesloten pot traag wordt gegaard (ca. 7 uur) in de geothermische ondergrond. Heerlijk.
Gastronomie en geschiedenis op Terceira
Liefhebbers van geschiedenis kunnen hun hartje ophalen op Terceira (20 minuten vliegen vanaf São Miguel). Het eiland staat bekend om zijn Unesco-werelderfgoedstad Angra do Heroísmo, haar 16de-eeuwse vestingen en kleurrijke architectuur. Neem zeker de tijd om Angra te bezoeken als je de geschiedenis van de archipel wil doorgronden, met name de periode waarin het eiland de spil was in de specerijenhandel.
Ook op Terceira speelt de keuken een hoofdrol, met als specialiteit Alcatra, een stoofpot van rundsvlees die langzaam gaart in aardewerken potten. Ook limpets (zeeslakken) zijn een lokale lekkernij. Gouden raad: eerst proeven, dan pas het beestje googlen. Verrassend is het aanbod aan rundvlees op het eiland. Fans van een gerijpte steak zullen in de wolken zijn over het prijskaartje – onze T-bone van ruim 1 kg klokte af op 31 euro en wordt geserveerd voor één persoon. Instagram smult meteen mee.
Terug naar buiten, want ook hier overheerst de natuur. Ga naar Serra do Cume, waar je kan genieten van een spectaculair uitzicht over de baai van Praia da Vitória en het vlakke binnenland van het eiland, dat wordt verdeeld door muren van vulkanisch gesteente. Trek ook naar de kust waar de golven stevig op het eiland inbeuken en ga zwemmen in een van de vele natuurlijke zwembaden die gevormd werden door lavastromen. Mocht je er nog aan twijfelen, wij keren zeker nog eens terug.
De Azoren praktisch
De Azoren genieten het hele jaar door van een zacht klimaat, met temperaturen van gemiddeld 16°C in de winter tot 25°C in de zomer. Vanuit Brussel zijn er vluchten naar de grote eilanden waaronder Terceira en São Miguel, telkens met een tussenstop in Lissabon. Totale vliegtijd vanuit Brussel: 5 à 6 uur. Alle relevante info over de Azoren vind je op www.visitazores.com.
Tijdens ons verblijf op Terceira verbleven we in het prachtige Boutique Hotel Teatro in het hart van Angra do Heroísmo.
Op São Miguel namen we onze intrek in Hotel Marina Atlântico, op een tiental minuten rijden van de luchthaven en nabij het centrum van Ponta Delgada, de hoofdstad van het eiland.
