Kerst en Nieuwjaar op z’n Belgisch

De cougnou

De Henegouwse cougnou (of cougnole) is een suikerbroodje, meestal in de vorm van een ingebakerd kindje Jezus. Bovendien ligt er vaak nog een minikindje Jezus bovenop in roze marsepein. Dit brood wordt vanaf begin december in heel België gegeten tot en met het einde van de kerstfeesten. Groot en klein drinken er meestal warme chocolademelk bij. De cougnou wordt ook in Noord-Frankrijk gegeten, waar deze lekkernij ‘coquille’ heet.

De trairies uit Andenne

Trairies is een typisch kaartspel uit Andenne. Het spel wordt georganiseerd in tavernes en bakkerijen met als inzet: de cougnou! De winnaars winnen het traditionele melkbroodje dat gekend is in heel België. Het spel wordt gespeeld met 32 kaarten, 10 deelnemers en 5 cougnous van afnemende grootte. Elke cougnou heeft een Waalse naam:

• Li Prumi, de grootste
• Li Deuzin-me
• Li Trwèzin-me
• Li Quatrin-me
• Li Prumi, de kleinste

Meespelen is heel eenvoudig! Je gaat met tien mensen rond een tafel zitten. De eerste speler schudt de kaarten. De tweede coupeert en de derde geeft één kaart aan elke speler. Wanneer iedereen een kaart heeft, wordt de stapel in het midden gelegd en draait een speler een kaart om van de stapel. Daarna draait iedereen zijn kaart om. Diegene met de kaart met de hoogste waarde in de kleur van de kaart in het midden van de tafel krijgt de Li Prumi. De spelers gaan door tot de Li-Troye is toegekend.

Zuurkool en Luikse boukètes

Op kerst smullen Luikenaren van boukètes. Dit is een pannenkoek van boekweitmeel gebakken in boter. Aan het deeg worden krenten of schijfjes appel toegevoegd. Voor het opdienen worden de boukètes bestrooid met suiker. En je drinkt er een glas warme wijn bij.

Op Nieuwjaar maken de Luikenaren een choucroute voor familie en vrienden. Een muntstuk onder je bord zuurkool brengt geluk voor het komende jaar.

"Eentje mee suiker!" in Gent

Vier je Nieuwjaar in Gent? Dan zeg je niet “gelukkig Nieuwjaar” maar “Eentje mee suiker!” of “Eentje mee zeem” (een sneetje met suiker of honing). Deze zin is een overblijfsel van een oude Gentse traditie waarbij je een sneetje peperkoek, versierd met grote suikerparels of een laagje honing, gaf voor het nieuwe jaar. Peperkoek is trouwens nog altijd een traditioneel nieuwjaarsgebak in de streek rond Gent.

De dringuelle in Wallonië

Als je Wallonië niet zo goed kent, weet je misschien niet wat een dringuelle is. Dit is een kleine som geld die je geeft voor een verjaardag of feest. Het woord zou een verbastering zijn van het Duitse trinkgeld of het Vlaamse drinkgeld. Op 1 januari gaan Waalse kleinkinderen op bezoek bij hun grootouders om er een druppeltje te drinken en een koekje te eten. De grootouders geven de kleinkinderen dan hun dringuelle.

Driekoningentaart: een beetje overal

Op 6 januari vieren we Driekoningen. Vroeger was het de gewoonte om de driekoningentaart in evenveel stukken te snijden als er genodigden waren, plus één extra stuk. Dit stuk was voor de armen en werd aan de eerste arme geschonken die langskwam. Vandaag wordt de taart in evenveel stukken gesneden als het aantal aanwezigen. Afhankelijk van de familie mag elke genodigde zijn stuk kiezen, ofwel kiest de jongste welk stuk iedereen krijgt. Deze selectie is van cruciaal belang, want volgens de traditie zit er een boon verstopt in de taart (of een figuurtje). Diegene die de boon of het figuurtje vindt, is de koning of de koningin van de avond!

Ken jij deze tradities? Aan welke eindejaarstradities ben jij gehecht? Deel zeker je ervaring of traditionele gebruiken op Facebook!