VAA voor firmawagens weegt in 2021 zwaarder door

VAA staat voor 'voordeel van alle aard' en is een fiscaal begrip. Het gaat om een belastbaar bedrag voor wie met een firmawagen rijdt die ook privé gebruikt wordt. Dit verandert er in 2021.

Voor de fiscus is het privégebruik van een firmawagen een voordeel in natura waar je dus belastingen op moet betalen.

Ter herinnering: deze regeling bestaat al sinds 2012 en is in de loop der jaren ook geëvolueerd. Voor de berekening spelen de milieuprestaties (lees: de CO2) een belangrijke rol. Er wordt overigens geen onderscheid (meer) gemaakt tussen zelfstandigen en vennootschappen.

Berekening van het VAA

Verderop geven we je een concreet voorbeeld, maar de berekening van het VAA gebeurt als volgt:

cataloguswaarde van de wagen x afschrijvingscijfer x CO2-cijfer

In detail:

• Berekening van de cataloguswaarde: inclusief opties en zonder eventuele kortingen voordelen enzovoort.
• De cataloguswaarde wordt vermenigvuldigd met een percentage op basis van de onderstaande tabel. Dat gebeurt om rekening te houden met de verstreken tijd sinds de eerste inschrijving van de wagen.

• Elk jaar wordt de referentie-uitstoot aangepast op basis van de evolutie van de gemiddelde CO2-uitstoot van nieuwe wagens.
  

Voor benzine-, LPG- en aardgaswagens zakt de uitstoot van 111 naar 102 g per km in 2021. Voor diesels vermindert het cijfer in 2021 van 91 naar 84 g per km. Doordat dit cijfer jaar na jaar daalt (door de 'vergroening' van het Belgische wagenpark), neemt het VAA toe.

Maar wat als het VAA vermindert doordat de referentie-uitstoot toeneemt, zoals in 2019 of 2020? Ook hier heeft de wetgever aan gedacht. Vanaf 2021 kan de referentie-uitstoot namelijk nooit meer hoger liggen dan het jaar ervoor. Het cijfer kan enkel gelijk blijven of dalen. Wat dus betekent dat ook het VAA enkel gelijk kan blijven ... of stijgen.

Waar vind ik de CO2-uitstoot van mijn wagen?

Je uitstoot staat vermeld in rubriek 49.1 van het gelijkvormigheidsattest van je wagen (NEDC 2.0). De recentere WLTP-waarde vind je in rubriek 49.4 van het attest.

Nog een kleine opmerking: voor plug-inhybrides moet je rekening houden met de 'gewogen' CO2-waarde. Voor andere aandrijvingen geldt de 'gecombineerde' waarde. Heel eenvoudig is het dus allemaal niet!

Wat met 100% elektrische wagens?

Omdat elektrische wagens geen CO2 uitstoten, wordt met die factor geen rekening gehouden in de berekening. De staat rekent de uitstoot voor de productie en het opladen met andere woorden niet door. De leeftijd en de prijs van de auto tellen wel mee voor de berekening van het VAA, waarvan het minimumbedrag overigens met 10 euro verhoogd is (tot 1.370 euro) voor het boekjaar 2021.

Hoe bereken ik mijn belastbare voordeel van alle aard (VAA) voor het boekjaar 2021?

Een concreet voorbeeld (bron: FOD Financiën)

Een werkgever stelt een werknemer een firmawagen ter beschikking met benzinemotor. De cataloguswaarde bedraagt € 30.000 en de CO2-uitstoot 120 g/km.

De firmawagen is voor het eerst ingeschreven op 21/06/2019.

Voor de berekening van de periode sinds de eerste inschrijving telt een begonnen maand als een volledige maand. Er moet dus gerekend worden vanaf 01/06/2019.

Het percentage van de cataloguswaarde voor de berekening van het VAA bedraagt 100% voor de periode van 01/06/2019 tot en met 31/05/2020 en 94% voor de periode van 01/06/2020 tot en met 31/05/2021.

Opmerking: de fiscus houdt rekening met het aantal kalenderdagen. Dat betekent dat de periode van 01/01/2020 tot 31/05/2020 in ons voorbeeld 152 dagen telt. Voor de periode van 01/06/2020 tot 31/12/2020 zijn dat 214 dagen. 2020 was een schrikkeljaar en telde dus 366 dagen.

De CO2-uitstoot bedraagt 9 gram meer dan de referentie-uitstoot van 111 g/km voor een benzinemotor. Het basispercentage van 5,5% moet daarom vermeerderd worden met 0,9%, tot 6,4%.

Berekening:

Op basis van de bovenstaande gegevens wordt het VAA als volgt berekend:

• € 30.000 x 100% x 152/366 x 6/7 x 6,4% (CO2) = € 683,47
• € 30.000 x 94% x 214/366 x 6/7 x 6,4% (CO2) = € 904,51

VAA voor het inkomstenjaar 2020 = € 683,47 + € 904,51 = € 1.587,98

Het probleem van de 'valse hybrides'

Elektrische auto's en hybrides genieten een fiscaal voordelige regeling omdat ze tijdens het rijden weinig of geen CO2 uitstoten. De overheid heeft echter ingegrepen omdat er steeds meer plug-inhybrides kwamen met een te kleine batterij (en dus een zeer klein elektrisch rijbereik). Sinds het boekjaar 2018 worden zulke 'valse hybrides' dan ook bestraft.

Dat geldt voor wagens met een CO2-uitstoot (NEDC 2.0) hoger dan 50 g/km en/of een energiecijfer lager dan 0,5 kWh/100 kg.


Zulke auto's worden veel zwaarder belast omdat de uitstoot voor de berekening van het VAA vermenigvuldigd wordt met 2,5! We geven even een voorbeeld om het duidelijk te maken. Neem nu de BMW 225e Active Tourer, die een CO2-uitstoot heeft van 42 g/km. Met de nieuwe regeling stijgt de uitstoot tot 105 g/km. Op de site van de FOD Financiën vind je de lijst met alle wagens die hierdoor getroffen worden.

Fiscale aftrekbaarheid in 2021

Sinds 2020 wordt voor de berekening van de fiscale aftrekbaarheid rekening gehouden met de CO2-uitstoot. Dat geldt zowel voor de personen- als voor de vennootschapsbelasting.

Concreet: 120% - (0,5 x brandstofcoëfficiënt x CO2)

De brandstofcoëfficiënt bedraagt 1 voor dieselwagens, 0,95 voor benzines en 0,90 voor auto's op aardgas.